گفتار نخست : ساختمان رحم در متون پزشكى ايرانى براى بررسى بهتر بيمارىهاى زنان در پزشكى ايرانى و آشنايى با اصطلاحات موجود در كتب پيشينيان ، آگاهى از ساختمان رحم و ضمايم آن از ديدگاه ايشان ضرورى است . در بيشتر كتاب‌هاى طبّ سنتى نيز ، پيش از پرداختن به مبحث بيمارىهاى زنان ، ابتدا به تشريح رحم و عملكرد آن پرداخته شده است . در تشريح رحم از نظر ساختمان ، غشاء ، شرايين و آورده ، و اعصاب يكى از كامل‌ترين منابع كتاب خزائن الملوك « 1 » است . پس از آن نيز ، كتاب‌هاى طب اكبرى « 2 » و رموز اعظم « 3 » قرار دارند كه در تشريح ساختمان رحم نكات مهمّى را متذكّر شده‌اند . براى پى بردن به شگفتى مطالب موجود در اين كتاب‌ها ، در ابتداى اين فصل ، تا آنجا كه امكان دارد اين موضوع بدون كم و كاست نقل مىشود و در صورت نياز ، توضيح كوتاهى نيز در پى مىآيد .

--> ( 1 ) . تأليف حكيم شمس‌الدين محمد ، چاپ سنگى به سال 1311 ق در كانپور هند . ( 2 ) . تأليف حكيم محمداكبر ارزانى ، چاپ سنگى به سال 1271 ق . ( 3 ) . تاليف محمد اعظم‌خان ناظم‌جهان ، چاپ سنگى به سال 1320 ق در هند .